tiểu thuyết lịch sử

trước đó có tên gọi dã sử. dã sử là hư cấu trên lịch sử. nên khi cuốn hồ quí li của nguyễn xuân khánh ra với giải thích tiểu thuyết lịch sử mình thấy hơi khó hiểu. nói đến sử việt nam bây giờ, 2018, cho đến 10 năm nữa 2028, nhắc sử việt nam là nhắc tạ chí đại trường. ông có cuốn “những bài dã sử việt”- câu hỏi ông đặt ra và nêu hướng ông giải thích các sự việc diễn ra trong lịch sử, không còn cách nào phục hồi nguyên trạng.

14 là hạn chót phải trả cuốn hồ quí li mà mình mượn từ đâu cuối tháng 5. đi làm, nghỉ xả hơi cũng không tài nào tiếp được 400 trang còn lại. đọc hơi đầu đến hết nửa cuốn, nửa cuốn sau mới đọc xong hôm qua, trong vòng có 1 ngày. nằm dài và đọc sách. phải biết bữa đầu đọc rán chút là hết luôn cuốn rồi.

trong cuốn tiểu thuyết này, theo mình nên bỏ chữ lịch sử, nếu viết dựa theo lịch sử có tính hư cấu thì gọi là dã sử. còn nếu lấy nguyên liệu một ít chi tiết trong lịch sử thì nên thuần theo tiểu thuyết, như kiểu dan brown. câu chữ trong sách ổng toàn nội dung học thuyết, nhưng ổng không ghi tiểu thuyết chơn kinh (thánh) mà ổng ghi chỉ tiểu thuyết. thậm chí, có đoạn, tác giả đuối quá, phải copy và paste (trong hồ quí li). cứ can đảm thả trí  tưởng tượng bay bổng như haruki murakami, tưởng tượng đến tận cùng chi tiết đồ đạc trong phòng. cái năm trước và năm sau cải cách, dời đô của quí li, ta cứ cho cụ thể ngày tháng vào, cứ thứ sáu hoặc thứ bảy, tuần trăng tròn, trăng khuyết, chứ độc giả có đủ tư liệu đâu mà biết ngày đó trăng nó thế nào? nhưng không dám mô tả cụ thể cái nền thành ra tiểu thuyết bàng bạc vô thực. còn dính chữ lịch sử chỉ mỗi một ngày tháng và biến cố. mà hai yếu tố này, chẳng cần cụ thể, dính nó vào nó chẳng nhập vào đâu giữa dòng mạch truyện vốn không ngày không tháng.

cái tiếc kế là lời hát. nó không vần. chẳng phải đến cuối truyện, đoạn nguyên trừng gặp ngôi sao sáng kế tiếp của lịch sử việt là nguyễn trãi, hát chỉ mới hai câu đầu đã lộ hẳn chầu văn sao. í là sau đó, nhà văn cũng phải mở luôn là “nghe nói đây là đoạn chầu văn nức tiếng kinh thành” chẳng những phải lộ ra từ đấy, mà 6 năm sau, ông cũng phải viết tiếp cái mạch chầu văn, hầu đồng trong mẫu thượng ngàn? thế mà, cả cuốn tiểu thuyết, nhân  vật chính vốn mê hát ả đầu, lại có thể sáng tác mà lời bài hát chỉ có hai ba bài, không xứng với cái tài được nêu trong tác phẩm.

cũng phải tiếc sự lệch pha giữa nghiên cứu lịch sử và tác phẩm. cuốn trần – biên khảo lịch sử  của tạ chí đại trường ra năm 2006, 6 năm sau cuốn hồ quí li. phải nó ra trước, thì tác phẩm tròn đầy cảnh tả thực đời sống binh sĩ trần trước thời hồ quí li. sẽ rõ nét hơn phong tục xăm mình, mà vốn được đề cập mờ nhạt trong tác phẩm. cả cái ngông, cái cuồng loạn của việc cận huyết. đó là điểm nổi bật của nhà trần. táo bạo và quyết liệt.

đoạn hồ quí li thì đuối. ông này trong lịch sử việt, mang đến hai điểm sáng là in tiền giấy và làm hộ khẩu. khâu in tiền giấy không được mô tả rõ cách thức như thế nào, còn làm hộ khẩu quản lí nhân lực được đề cập đến trong vòng một trang làm mình xem không thấy …đã. tất nhiên không thể vận dụng cái đầu quản lí hộ khẩu thế kỉ 20 vô thế kỉ 14. mình mới xem thông tin tham khảo, chắc chỉ có thể tại một lí do: chưa có internet. trên wiki – là trang có thể thông tin một chiều – chỉ mỗi việc gia đình hồ quí li đã đủ hấp dẫn. ông này có tới 6 người con. sáu người này có thể dựng nên loạn gia. nhưng tác phẩm chỉ có mỗi 2 người. cũng không quá đối đầu. lịch sử đề cập con bà huy ninh công chúa là hồ hán thương, không nhắc đến hồ nguyên trừng, nên hồ nguyên trừng có chỗ đứng trong tiểu thuyết ahihi.

mình thấy tác giả viết hồ quí li không hay bằng đoạn từ giã giàu sang và quyền lực của mấy ông vua trần. nhất là đoạn tự sát của ông thuận tông. dòng họ phạm cũng thú vị. dòng này thuộc ngoại truyện, nhưng hấp dẫn hơn chính truyện.

tính dùng chữ “việt vị” cho bài viết, mà nghĩ đến mấy ngày qua cũng nhiều tâm tư rồi, đổ từ vào lửa cũng không phải cách hay. luật an ninh mạng có phần bảo vệ hacker mũ trắng. vừa ngăn hành vi kêu gọi có tổ chức vừa ngăn phát ngôn bừa bãi, thông tin sai lệch. cái này mình ủng hộ. nhưng làm sao quản lí được thông tin bịa đặt? vốn dựa trên ẩn danh? điện thoại, dù không phải đưa hình chân dung thì nội dung nhà mạng cũng nắm rồi, chỉ cần truy xuất là có bằng chứng. bật mí, tại điều 17 phần đ có ghi “cố ý ghi âm trái phép” tương lai nó sẽ vừa là công cụ vừa là lí do để công an và bộ quốc phòng xử bạn nha ahihi. tức là nếu bạn ghi âm cuộc nói chuyện để làm bằng chứng, bạn có thể bị buộc tội.

kế nữa là điều 29 bảo vệ quyền trẻ em trên mạng. không biết sẽ hiệu lực như thế nào, vì luật bảo vệ trẻ em từ năm 2002 mà nó còn lơ lửng ở đâu trong không khí, huống chi trên mạng. trong luật có ghi rõ trẻ em được quyền bảo vệ sự riêng tư. vậy  nếu kẻ gian nó nhắn tin dụ dỗ gặp mặt, ba mẹ không được phép truy cập, dẫn đến hậu quả đáng tiếc thì cơ quan dựa trên gì? phải ra trình báo công an mạng để công an cung cấp quyền truy cập nội dung trẻ vị thành niên để theo dấu tội phạm? chỗ này yếu.

mình ủng hộ đức, cám ơn đức chi tiền/quyền lợi để chuộc luật sư đài. để mình đoán diễn biến kế tiếp, vì thấy các bạn bắt đầu nhăm nhe tìm thông tin đại biểu quốc hội đã bấm thông qua luật an ninh. vì họ thay mặt bạn thật, nhưng họ là người của chính quyền, sẽ dẫn đến việc được bảo vệ thông tin. trong tương lai gần, chắc không ai dám ra ứng cử đại biểu quốc hội. dân nó giết chết.

trở về chữ việt vị, khi mình thấy các bạn xuống đường ngay ngày  không thông qua đặc khu thì mình biết luật an ninh mạng sẽ được thông qua. vì facebook là kênh các bạn hẹn ngày giờ, thư từ, giờ chặn cái đó thì tương lai các cuộc biểu tình sẽ phải đi bằng đường bộ – trở lại thời thư tín những năm 1950s. tương lai, các tiểu thuyết đỏ, trong đó có mô tả giao liên sẽ được săn lùng trở lại.

lúc đó, hoàn toàn giống 1984 luôn.

không tag.

Bình luận về bài viết này